बिमान खरिद प्रकरणमा ६ अर्ब ५९ करोड घोटाला भएको लेखा समितिको निष्कर्ष

काठमाडौं, ९ मङ्सिर । वाडड बडी विमान खरिद प्रक्रियामा अरबौ रुपैया घोटाला भएको खुलेको छ । लामो समयसम्म ढाकछोपमा नै रहेको यो प्रकरणले जब सार्वजनिक लेखा समितिमा प्रवेश पायो , त्यसपछि वाइडवडी विमान खरिद प्रकरणमा भएका अनियमितता छताछुल्ल भएको खबर न्युज२४नेपालले लेखेको छ ।

अनियमितता यति सम्म की बिमान खरित गर्दा क्रेताले पाउने रकम सम्म रेकर्डमा छैन । सरोकारवाला संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय र नेपाल वायुसेवा निगमबीच नै विमान खरिद प्रक्रियामा कुरा नमिलिरहँदा संसदीय समितिले विमान खरिद प्रकरणमा घोटालामा मात्र नभई क्रेताले पाउने रकम समेत गायव भएको निष्कर्ष निकालेको छ । लेखा समितिले संस्कृति,पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव र नेपाल वायु सेवा निगमका महाप्रबन्धकलाई छलफलका लागि बोलाएपछि यो प्रकरणको पटाक्षेप भएको हो ।

छलफलका क्रममा लेखा समितिले विवरण प्रस्तुत गर्दै निगममाथि प्रश्नमाथि प्रश्न तेर्सायो । तर, समितिका हरेक प्रश्नमा निगम भने अनुत्तरित रहदै आयो । समितिका सभापति भरत साहले दुई वाइडबडी ल्याउँदा घोटाला भएको विषय बाहेक क्रेताले पाउने रकम पनि गायब भएको भन्दै निगमलाई प्रश्न गरे । उनले जहाज खरिदमा उत्पादकले १० प्रतिशत कमिशन क्रेतालाई दिनुपर्ने नियम भएपनि निगमले पाउने २ अर्ब ४० करोड रेकर्डमा किन देखिएन भन्दै सभापति शाहले प्रश्न गरेका थिए ।

उनी त्यतिमा रोकिएनन् उनले अधिकतम उडान भार कटौती र मूल्यान्तर गरी २४ अर्बको खरिदमा ६ अर्ब ५९ करोड घोटाला देखिएको भएपनि निगम मौन किन भन्दै प्रश्नमाथि प्रश्न तेस्र्याएका थिए । लेखा समितिले अघि सारेको प्रश्नको जवाफ दिंदै निगमका महाप्रबन्धक सुगतरत्न कशांकारले भने सरकारी स्वामित्वको कम्पनी भएकै कारण विमान खरिद प्रक्रियामा झमेला नभएको प्रष्ट पारे । यस्तै, समितिको प्रश्नलाई एक वाक्यमा उत्तर दिंदै उनले विमान सार्वजनिक खरिद ऐन अन्तर्गत भएको भन्दै आर्थिक अनियमितता नभएको दावी गरेका थिए ।

जवाफ चित्त बुझ्दो र प्रश्न अनुसार भन्दा पनि बनावटी आएपछि अन्ततः सभापति शाहले विमान खरिद प्रकरणमा घोटाला भएको भन्दै तालुकदार मन्त्रालय र निगमसँग पुनः जवाफ माग गरेका छन् । निगमको लापरबाहीपूर्ण ट्राभल प्लानका कारण १४ घण्टासम्म उड्नुपर्ने जहाज ५ घण्टामात्रै उडेको भन्दै त्यस्कोबारेमा सरोकार पक्ष सबैसँग उत्तर माग गरिएको छ ।

 

वाइड बडी जहाज खरीदमा त्रुटि छः लेखा समिति

काठमाडौँ, ९ मङ्सिर। प्रतिनिधिसभा अन्तर्गतको सार्वजनिक लेखा समितिले राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायु सेवा निगमको नयाँ वाइड बडी जहाज खरीद प्रक्रियामा त्रुटि औंल्याएको छ ।

समितिको आज सिंहदरबारमा बसेको बैठकमा निगमले केही महीनाअघि भित्र्याएको एयरबस ए ३३०–२०० जहाज खरीद प्रक्रियामा सार्वजनिक खरीद ऐन र संस्थाको खरीदविनियमावली विपरीत काम भएको जनाएको हो । निगमको जहाज खरीद सन्दर्भमा सर्वत्र विरोध र प्रचारबाजी भए पनि समितिले संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय र निगमका पदाधिकारीलाई बोलाएर स्पष्टीकरण लिएको छ ।

समितिका सभापति भरत शाहले निगमको जहाज खरीदप्रक्रियामा महालेखापरीक्षकको ५५ प्रतिवेदनले त्रुटि औंल्याएको र पछिल्लो समय सार्वजनिक रुपमा अनियमितताको कुरा उठेपछि बैठकमा विषय प्रवेश गराइएको बताउनुभयो । पुरानो जहाज किन्न टेन्डर निकालेर नयाँ किन्नु कानूनविपरित रहेको भन्दै उहाँले भार क्षमता कमजोर हुनु र एयरबससँग नकिनी अर्कै पाटीसँग खरीद गरिनुले अनियमितताको प्रशस्त आशङ्का जन्माएकाले यो विषयको गहन अध्ययन र छलफल गरी टुङ्गोमा पुगिने धारणा राख्नुभयो ।

समितिले जहाज खरीद प्रक्रियामा अनियमितता भएको प्रश्न उठाइरहदाँ निगमका पदाधिकारीले भने आफ्नो बचाउ गर्दै जहाज खरीद कानूनबमोजिम भएकाले कुनै अनियमितता नभएको जवाफ दिएका छन् ।

निगमका कार्यकारी अध्यक्ष मदन खरेल र महाप्रबन्धक सुगतरत्न कंसाकारले निगमको विनियमावली, सार्वजनिक खरीद प्रक्रिया अनुरुप जहाज खरीद गरिएको र यसमा कुनै अनियमितता नभएको बताउनुभयो । निगम सञ्चालक समितिका अध्यक्षसमेत रहनुभएका पर्यटन सचिव कृष्णप्रसाद देवकोटाले जहाज खरीदसम्बन्धमा सत्य, तथ्य छानबिन गर्न आफूहरुको तर्फबाट पूर्ण सहयोग रहने प्रतिबद्धता जनाउनुभयो ।

समितिका अधिकांश सदस्यले जहाज खरीदमा कमिसनको खेल र मोटो रकम हिनामिना भएको भनी उठाएको प्रश्नको जवाफ दिँदै महाप्रबन्धक कंसाकारले जहाज खरीदमा १०० प्रतिशत भ्रष्टाचार छैन भन्दै खरीदको टेण्डर गर्दा बोइङभन्दा एयरबस सस्तो परेकाले जहाज ल्याइएको बताउनुभयो ।

कंसाकारको जवाफमा चित्त नबुझेपछि समितिका सदस्य डा मीनेन्द्र रिजाल र हृदेश त्रिपाठीले वाइड बडी खरीद प्रक्रियामा संलग्न पदाधिकारीको अनियमितता रहेको भन्दै उपसमिति गठन गरेर छानबिन अघि बढाउनुपर्ने माग गर्नुभयो । व्यवसायिक कार्ययोजना बिनै जहाज खरीद गरिनु र खरीद प्रक्रियामा महालेखापरीक्षकले नै त्रुटि औंल्याएकाले छानबिन गरी कारवाही प्रक्रिया अघि बढाइनुपर्नेमा उहाँहरुले जोड दिनुभयो ।

सदस्यहरु विरोध खतिवडा, प्रेम आले, धर्मशिला चापागाईं, सूर्य पाठक, अमनलाल मोदी, राजेन्द्र केसी, प्रदीप यादवलगायतले जहाज खरीद गर्दा एयरबस कम्पनीबाट नलिई बिचौलीयाबाट किनेको, व्यावसायिक योजना नबनाएको भन्दै छानबिन गरी संलग्न दोषीलाई कानुनी कारवाहीका लागि सिफारिस गर्न माग गर्नुभयो ।

समितिका सदस्य प्रेम आले र अमनलाल मोदीले आजकै बैठकले कारवाहीको सिफारिस गर्नुपर्छ भनेपछि सभापति शाहले कानून बमोजिम सबै काम अघि बढ्ने बताउनुभयो । यसअघि बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिले पनि वाइड बडी जहाज खरीद प्रक्रियाबारे छानबिन गर्न उपसमिति गठन गरेको थियो । निगमको पहिलो वाइड बडी जहाज असार १४ गते र दोस्रो जहाज साउन १० गते त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा अवतरण गरेको थियो । समितिको अर्को बैठक मङ्सिर १२ गते पुनः बस्नेछ । रासस